برای ایرانیان پرتالی است متمرکز به جغرافیای گردشگری که این جغرافیا بستر مناسبی برای توسعه سایر بانکهای اطلاعاتی از قبیل مشاهیر و بزرگان هر شهر و بررسی آثار آنها و بانکهای اطلاعاتی مثل، خدمات و گردشگری که شامل غذاهای محلی،سوغات،صنایع دستی،بازار،صنعت،اکوتوریسم می باشد.با فرستادن عکس،سفرنامه،فیلم کوتاه،گذاشتن کامنت در آخر هر مطلب و معرفی شغل یا کار خود در آن منطقه، و با به اشتراک گذاشتن این مطالب به توسعه صنعت توریسم کشور کمک کرده باشیم
يکشنبه ٠٧ آذر ١٤٠٠
جستجوی پیشرفته   جستجوی وب
گردشگری
ورود
نام کاربری :   
کلمه عبور :   
عضویت
آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 5385
 بازدید امروز : 2548
 کل بازدید : 62984982
 بازدیدکنندگان آنلاين : 7
 زمان بازدید : 0.4693
سقاخانه حضرت ابوالفضل ، تهران

سقاخانه حضرت ابوالفضل ، تهران

کاشی کاریهای سردر ورودی سقاخانه حضرت ابوالفضل (ارباب میرزا)
کاشی کاریهای سردر ورودی سقاخانه حضرت ابوالفضل (ارباب میرزا)
  
آدرس سقاخانه حضرت ابوالفضل (سقاخانه ارباب میرزا) : استان چهارمحال بختیاری ،شهرستانشهرکرد ، خیابان ۱۲ محرم جنوبی ، کوچه یاس (ابو محمد سابق)
شماره ثبت در فهرست آثار ملی ایران : ۲۲۷۱ تاریخ ثبت ۱۲/۱۱۳/۱۳۷۷ ه خورشیدی
مختصات جغرافیایی ، آب و هوا ، نقشه سقاخانه حضرت ابوالفضل (سقاخانه ارباب‌ میرزا) و … :  E 50″51’14.01      N 32″19’16.96
ارتفاع از سطح دریا : ۲۰۲۵ متر
پیرامون نام (وجه تسمیه) :
سقاخانه حضرت ابوالفضل (سقاخانه ارباب میرزا)
 
نمای شرقی سقاخانه حضرت ابوالفضل (سقاخانه ارباب میرزا)

الف) همان طور که در بالا اشاره شد به خاطر رشادتهای حضرت ابوالفضل بیشتر سقاخانه ها به همین نام شهره است .
ب) اسحاق بن ارباب میرزا ریاحی از متمولین شهرکرد (ده کرد سابق) از شفاعت ها و معجزات حضرت ابوالفضل بهره مند می شود و ملک شخصی خویش را وقف ایشان می کند و سقاخانه حضرت ابوالفضل را احداث می نمایند.
ج) در سال  ۱۲۹۰ ه خورشیدی سقاخانه ارباب میرزا که هشتی منزل مسکونی ایشان بوده بعد از جمع آوری اعانات مردمی خریداری و گنبد دوپوشه آجری بر روی آن احداث می شود .
نکته ۱ : سقاخانه های زیادی در ایران به نام حضرت ابوالفضل وجود دارد که برخی از آنها در شهرهای تهران ، حرم امام خمینی تهران، منطقه ۹ اصفهان ، شهر بابک ، اردبیل ، گلپایگان ، نور ، شهرضا ، اهواز ، نائین و … حائز اهمیت است.
دوران و بانی اثر :  اواخر دوران قاجار و به دست اسحاق بن ارباب میرزا ریاحی از متمولین شهرکرد
نکته ۲ : شخصی به نام ارباب میرزا محمدرضا آرانی نیز از متمولین و سرمایه دارن دین بهایی است که برخی اوقات نام ایشان با اسحاق ارباب میرزا ریاحی اشتباه گرفته می شود.
امکان بازدید : بازدید از سقاخانه حضرت ابوالفضل (سقاخانه ارباب میرزا) تنها برای بانوان امکان پذیر است و اجازه ورود به آقایان داده نمی شود. البته شنیده ام در ایام محرم مردان در این سقاخانه حضور دارند . تصاویر داخلی سقاخانه نیز توسط همسر محترم گرفته شده است.
 
ویژگیهای معماری سقاخانه حضرت ابوالفضل (سقاخانه ارباب میرزا):

پلان برش مقطع سقاخانه حضرت ابوالفضل (سقاخانه ارباب میرزا)

پلان برش مقطع سقاخانه حضرت ابوالفضل (سقاخانه ارباب میرزا)
 
سقاخانه شهرکرد بر اساس کتیبه کاشی کاری بیرون آن به نام سقاخانه حضرت ابوالفضل و در میان مردم به نام سقاخانه ارباب میرزا شهرت دارد از خارج داری پلان مربع و از داخل چند ضلعی است.

درب آن رو به جنوب و طرفین ورودی دارای دو سکوی سنگی می باشد . به علت بالا آمدن کوچه مجاور کف سقاخانه از سطح کوچه حدود ۹۰ سانتی متر پائین تر واقع گردیده است. مصالح ساختمان از خشت با نمای آجری است ولی دو پوشه آن با آجر ساخته شده است.
نکته ۳ : سقاخانه های دیگر در شهرکرد وجود داشته که تنها اسمی از آنها باقیست که به سقاخانه های درویش ، بازار ، محمد اتابکان ، نادری و … می توان اشاره کرد.

ویژگیهای هنری سقاخانه حضرت ابوالفضل (سقاخانه ارباب میرزا):
الف) تزئینات خارجی:
نمای جنوبی سقاخانه حضرت ابوالفضل (سقاخانه ارباب میرزا) در جرزهای طرفین و پیشانی با کاشیهای کتیبه ای حاوی بخشی از مرثیه معروف محتشم کاشانی پوشیده شده است که از ابتدای پیشانی بنا از سمت راست (روبرو) با بسم الله الرحمن الرحیم شروع می گردد. پست بغلهای نمای جنوبی نیز با کاشی زمینه لاجوردی و نقوش اسلیمی داخل کادرهای نامنظم پوشیده شده که در آنها جملات یا ابا عبدالله الحسین ۱۳۳۰ و یا ابوالفضل العباس داخل کادرهای نامنظم نوشته شده است.

فرشته های بالای درب ورودی سقاخانه حضرت ابوالفضل (سقاخانه ارباب میرزا)

فرشته های بالای درب ورودی سقاخانه حضرت ابوالفضل (سقاخانه ارباب میرزا)

در بالای درب ورودی تصویر ۲ فرشته بالدار که با قابهایی بر روبروی هم در حال حرکت هستند در حالیکه دستان آنها کتیبه ، یا ابا عبدالله الحسین را نگه داشته اند بر روی کاشیها نقش بسته است. زمینه این بخش از کاشیهای لاجوردی با پوشش گلدان و گل می باشد.
نکته ۴ :‌ آب سقاخانه حضرت ابوالفضل (سقاخانه ارباب میرزا) از چاهی که بعدها به علت خیابان کشی خشک شده بود تهیه می شده است.
ب) تزئینات داخلی:
تزئینات داخلی سقاخانه حضرت ابوالفضل (سقاخانه ارباب میرزا) شامل ؛ کتیبه خطی ، نقاشی ، آیینه کاری و کاربندی می باشد.
نقاشی ها: جرزهای بدنه و زیر گند با نقاشی هایی از قبیل ؛ گل ، مرغ و نقوش گیاهی تزئین گردده . نقاشی های بخش پایینی بدنه سقاخانه حضرت ابوالفضل (سقاخانه ارباب میرزا) در سالهای قبل با رنگ سبز پوشیده شده بودند که در سالهای اخیر توسط سازمان میراث فرهنگی بخشی از آنها از لایه پوشش خارج و ترمیم شده است.

آیینه کاری و نقاشی سقف سقاخانه حضرت ابوالفضل (سقاخانه ارباب میرزا)

آیینه کاری و نقاشی سقف سقاخانه حضرت ابوالفضل (سقاخانه ارباب میرزا)

کتیبه: حلقه زیر گنبد سقاخانه حضرت ابوالفضل (سقاخانه ارباب میرزا) با اشعار محتشم داخل کادرهایی با زمینه آبی رنگ است که جمله “عمل میرزا علی نقاش اصفهانی” در میان آنها دیده می شود.

آیینه کاری: در سقاخانه حضرت ابوالفضل (سقاخانه ارباب میرزا) بالای طاقنما ها قابهای آیینه که بر سطح آنها حدیث : لافتی الاعلی کنده کاری شده و بر سطح تعدادی از کاربندیهای قابهای دایره ای آیینه کاری شده بصورت نماد خورشید وجود دارد.

تزئینات دیوارسقاخانه حضرت ابوالفضل (سقاخانه ارباب میرزا)

تزئینات دیوارسقاخانه حضرت ابوالفضل (سقاخانه ارباب میرزا)


 

سنگ آب سقاخانه: یک عدد سنگ آب در داخل سقاخانه وجود دارد که ارتفاع آن یک متر ، قطر دهنه ۱۰۷ سانتی متر و ضخامت لبه آن ۱۰ سانتی متر است . در حاشیه قسمت فوقانی سنگ آب اشعاری به یاد شهدای کربلا ،‌تاریخ ۱۳۲۹ ه قمری و نقوش ساده در بدنه و نام حضرت ابوالفضل در چهارسوی آن حجاری شده است.

پلان برش مقطع سقاخانه حضرت ابوالفضل (سقاخانه ارباب میرزا)

پلان برش مقطع سقاخانه حضرت ابوالفضل (سقاخانه ارباب میرزا)

پلان ورودی و سقف سقاخانه حضرت ابوالفضل (سقاخانه ارباب میرزا)

پلان ورودی و سقف سقاخانه حضرت ابوالفضل (سقاخانه ارباب میرزا)

مرمت سقاخانه حضرت ابوالفضل (سقاخانه ارباب میرزا):
سقاخانه دوبار یکی در سال ۱۳۸۴ با هزینه ۴ میلیون تومان تعیین حریم محوطه ، لایه نگاری ، گمانه زنی و کاوش های تاریخی و باستان شناسی شد .

و یکبار هم در سال ۱۳۸۶ با هزینه ۱۵ میلیونی تعمیر و مرمت نقاشی‌های بدنه و زیر سقف سقاخانه ، لایه‌برداری، تزریق مواد به لایه‌های نقاشی و تثبیت آنها و آیینه کاری بعضی از بخش‌ها از دیگر فعالیت‌های مرمتی این سقاخانه بود.

عکسی قدیمی از دهه هفتاد سقاخانه حضرت ابوالفضل (سقاخانه ارباب میرزا)

عکسی قدیمی از دهه هفتاد سقاخانه حضرت ابوالفضل (سقاخانه ارباب میرزا)

ته نویس: این گزارش در سالهای قبل در وبلاگهای حقیر منتظر شده بود و اینجا بازنشر شد/

منابع :
کتاب شناخت سرزمین چهارمحال اثر کریم نیکزاد امیرحسینی
پایان نامه کارشناسی ارشد باستان شناسی با موضوع قلاع استان چهار محال و بختیاری اثر اردشیر آخوندی سورکی
کتاب کشف الاسرار ، آشنایی با سلاله پاکان اثر حیدر خسروی فارسانی
اسناد ثبتی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و ….
 
منبع:

http://www.safarnevis.com

گردآورنده: 

کاوه ملک میرزایی