برای ایرانیان پرتالی است متمرکز به جغرافیای گردشگری که این جغرافیا بستر مناسبی برای توسعه سایر بانکهای اطلاعاتی از قبیل مشاهیر و بزرگان هر شهر و بررسی آثار آنها و بانکهای اطلاعاتی مثل، خدمات و گردشگری که شامل غذاهای محلی،سوغات،صنایع دستی،بازار،صنعت،اکوتوریسم می باشد.با فرستادن عکس،سفرنامه،فیلم کوتاه،گذاشتن کامنت در آخر هر مطلب و معرفی شغل یا کار خود در آن منطقه، و با به اشتراک گذاشتن این مطالب به توسعه صنعت توریسم کشور کمک کرده باشیم
پنج شنبه ٠٩ تير ١٤٠١
جستجوی پیشرفته   جستجوی وب
گردشگری
ورود
نام کاربری :   
کلمه عبور :   
عضویت
آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 2600
 بازدید امروز : 4782
 کل بازدید : 64070367
 بازدیدکنندگان آنلاين : 5
 زمان بازدید : 0.5156
منطقه حفاظت‌شده هامون

منطقه حفاظت‌شده هامون

منطقه حفاظت‌شده هامون

منطقه حفاظت‌شده هامون

تالاب بين المللي هامون يكي از تالاب هاي مهم دنيا و بزرگترين درياچه آب شيرين در سراسر فلات ايران محسوب مي شود كه با مساحتي حدود 1800 تا 4000 كيلومتر مربع متغير بوده و دامنه عمقي 1 تا 5 متر در ناحيه كويري و بياباني شرق كشور، در منطقه سيستان و در محدوده 60 درجه و 39 دقيقه تا 61 درجه و 35 دقيقه طول شرقي و 31 درجه و 15 دقيقه تا 31 درجه و 32 دقيقه عرض شمالي واقع گرديده است .
تالاب هـا مون بعنـوان بخشي از پناهگاه حيات وحش و تحت مـديريت سـازمان حفاظـت محـيط زيسـت قـرار دارد . در كنوانسـيون رامسر (1971) و فهرست مونترو (1992) ثبت شده است . مسـاحت تـالاب در كنوانسـيون رامسـر 60000 هكتـار ( هـا مون پوزك 10000 هكتار و هامون هيرمند و صابري 50000 هكتار ) ثبت شده است . مساحت كل تالاب هـا مون در زمـان پـر آبي 5200 کيلومتر مربع مي باشد.
تالاب هامون از لحاظ اقتصادي براي ساکنان سيستان اهميت فراواني دارد و از نظر ‌زيست محيطي نيز منبعي عظيم و مهم به شمار مي‌ رود. منطقه حفاظت شده هامون، به علت قرار گرفتن ‌در مرکز مـنـاطـق کـويـري و نـيـمـه‌ کـويري کشورهاي ايران و افغانستان، در حقيقت تنها مأمن زيست پرندگان ‌مهاجر در شرق کشورمان محسوب مي‌ شود.
اين درياچه از سه بخش به نام هاي هامون پوزك در شمال شرقي، هامون صابري در شمال و هامون هيرمند در غرب و جنوب غربي سيستان تشكيل شده است. بخش وسيعي از هامون پوزك و قسمت عمده هامون صابري در خاك افغانستان و مابقي هامون ها در خاك ايران قرار دارد. سطح هر يك از هامون ها بسته به ميزان آب ورودي ، فصول پر بارش، خشكسالي ها و ترسالي ها تفاوت داشته و تابعي از آب جريان يافته در رودخانه هيرمند، خروجي پشت سدها و رودخانه هاي فصلي ديگر مي باشد . اغلب در سال هاي پر آبي و در فصل بهار بعد از بروز سيلاب رودخانه هيرمند و انشعابات آن ، سه هامون به هم متصل شده و به شكل يك نعل اسب ديده مي شوند .
درياچه هامون نيز يكي از پديده هاي طبيعي ارزشمند از نظر ملي و بين المللي بوده و در خور توجه ويژه است. ارزش اقتصادي آن از دير باز شناخته شده و در طول صدها سال مردم حاشيه نشين تالاب از بركت و نعمات گياهان، پرندگان و آبزيان آن بهره مند شده اند. اين منطقه ويژه و منحصر به فرد، پناه گاه بسياري از گونه هاي نادر در خطر انقراض حيواني و گياهي وحمايت كننده زنجيره هاي غذايي در پهنه دشت كوير است. اين منطقه علاوه بر ارزش اقتصادي از لحاظ ارزش هاي اكولوژيكي نيز در خور توجه فراوان است. اين درياچه مامن مناسبي براي استقرار آشيانه و توليد مثل انواع مختلف پرندگان و بعضي مهره داران ديگر است. گونه هايي از ماهي ها براي تخم ريزي، پوشش گياهي فشرده درون آب را ترجيح داده و هنگام توليد مثل در چنين مكان هايي تجمع مي كنند. هم چنين پوشش گياهي هامون محل مناسبي براي مخفي شدن و در امان ماندن بعضي از پرندگان، پستانداران و ساير آبزيان از جمله شاهين ها، عقاب ها و با كلان ها است. پوشش زير آب درياچه نيز همراه با نيزارهاي آن در تامين نيازهاي حيات وحش کوير نقش اساسي دارند. درياچه هامون براي بعضي از موجودات زيست گاه دايمي و براي تعدادي ديگر سكونت گاه موقتي و محل گذر و تغذيه محسوب مي شود.
تالاب به دليل اهميت اکولوژيکي خاص از جمله زيستگاه منحصر به فرد پرندگان مهاجر آبزي و کنار آبزي از سال 1352 به عنوان تالاب بين¬المللي معرفي شده است. اين تالاب علاوه بر اينکه بزرگترين و مهمترين درياچه آب شيرين فلات ايران محسوب مي شود به دليل اهميت اکولوژيکي خاص خود از جمله زيستگاه هاي منحصر به فرد پرندگان مهاجر به عنوان هفتمين تالاب بين‌المللي در جهان شناخته شده است.
تاکنون حدود 240 گونه جانوري که بيش از 183 گونه آن پرنده هستند در تالابهاي هامون شناسايي شده است.
1- اهميت اقتصادي
- محل چرا و تامين علوفه دام ها بخصوص گاو اصيل سيستاني
- تداوم عمليات کاشت ،داشت وبرداشت و توسعه بخش کشاورزي
- تداوم فعاليت هاي صيد و صيادي وافزايش سطح درآمد در منطقه
- ايجاد تعادل و پايداري در بخش خدمات اقتصادي

2-اهميت فرهنگي- اجتماعي
- حفظ و نگهداشت مشاغل بومي (صنايع دستي و توليدات محلي،صيد و شکار سنتي)
- حفظ و نگهداشت جوامع محلي و جلوگيري از تکرار مهاجرت مردم سيستان
- پايداري اسکان مرزنشينان و تضمين امنيت مرزهاي منطقه
- حفظ فرهنگ بومي و تمدن ديرينه هامون

3-اهميت اکولوژيکي
-حمايت و حفاظت از تنوع گياهي و جانوري
- جمع کننده سيلاب هاي فصلي و كنترل آنها و جلوگيري از فرسايش خاک در منطقه
-پيشگيري از اثرات سوء بادهاي 120 روزه با حذف گرد و غبار و جلوگيري از آلودگي هواي سيستان
-حفظ و نگهداشت مکانيزم فعاليت هاي پايه اکولوژيک(آب،خاک و هوا) در سيستان
-تثبيت شن هاي روان و ريزگردها وکنترل گردو غباردر منطقه
تهديدات :
1-تهديد حريم هيدرولوژيکي
– مشکلات کمبود و کاهش آب بر اثر خشکسالي و عدم توزيع مناسب آب در حوزه آبخيز تالاب
-اجراي طرحها متعدد از جمله احداث سد و کانالهاي انتقال آب توسط کشور افغانستان که با بهره برداري از آنها راههاي ورود سيلابهاي فصلي و هدايت آب به هامون هيرمند مسدود مي گردد.
-وجود ساخت و ساز و احداث بندهاي انحرافي بدون لحاظ نمودن ضوابط زيست محيطي و جلوگيري از ورود آب به تالاب
-ساخت وساز جاده و راههاي جديد در قالب طرحهاي توسعه و تغيير و تفکيک بخشهاي مختلف تالاب و تغيير رژيم تقسيم آب در سطح تالاب
2-تهديد حريم اکولوژيکي
-کاهش چشمگير در صد وتراکم پوشش گياهي
-آسيب ،کاهش و از بين رفتن بخش گسترده اي از تنوع پوشش جانوري
-معرفي گونه هاي غير بومي
ورود گونه هاي غيربومي آبزيان به تالاب هامون بدون مطالعه قبلي، خسارات جبران ناپذيري به جمعيت ماهيان بومي و اکوسيستم تالاب وارد ساخته و موجب آلودگي بيولوژيکي شده است.
-چراي بي رويه و عدم تعادل دام و مرتع
-شکار وصيد
3-تهديد حريم اقتصادي ،اجتماعي،فرهنگي
-کاهش راندمان توليد محصولات کشاورزي ،دامي
-کمبود آب آشاميدني
-کاهش اميد به زندگي
4-تهديد حريم قانوني تالاب
الف -عدم همراهي و همکاري دولت افغانستان دراجراي پروژهاي بين المللي
متوقف ماندن پروژه «مديريت اکوسيستم پايدار سيستان توسط UNDP/GEF ،بي نتيجه ماندن پيشنهاد تشکيل کميته مشترک دو کشور توسط UNEP جهت رفع معضلات تالاب از جمله موارد عدم همکاري گشور افغانستان است که مزيد بر عدم پايبندي به ساير معاهدات بين المللي از جمله قرارداد 1972(در خصوص حقابه هيرمند براي ايران) گرديده است.
ب -تصرف اراضي و تغيير کاربري
توسعه اراضي کشاورزي در زمان پرآبي هامون بويژه در بستر رودخانه و حريم انهار، تجاور حاشيه نشينان به حريم تالاب هامون و تصرف زمين هاي بستر تالاب و حواشي رودخانه ها در منطقه باعث تنگ شدن مجاري و کاهش ظرفيت انتقال آب از آبراهه هاي طبيعي شده است. تغيير کاربري اراضي و از دست رفتن توان بازسازي محيط پس از طي شرايط سخت خشکسالي مي گردد
ج -تردد غير قانوني خودرو، و قايقهاي موتوري
در مدت زمان خشک سالي به دليل شيب کم و هموار بودن بستر تالاب بخش وسيعي از تالاب و حواشي آن مورد تاخت و تاز انواع وسيله نقليه از جمله تراکتور قرار گرفته است. اين امر باعث از بين رفتن لايه سطحي ومحافظ خاک و از بين رفتن پوشش گياهي و کاهش قدرت ترميم پذيري مي شود.همچنين در زمان پرآبي تردد قايقهاي موتوري موجب آلودگي نفتي در تالاب مي گردد.
د -عدم وجود امکانات و تشکيلات حفاظتي مناسب و متناسب با شرايط تالاب

منبع:

http://www.sistaniha.info

 گردآورنده:

ندا محبی