برای ایرانیان پرتالی است متمرکز به جغرافیای گردشگری که این جغرافیا بستر مناسبی برای توسعه سایر بانکهای اطلاعاتی از قبیل مشاهیر و بزرگان هر شهر و بررسی آثار آنها و بانکهای اطلاعاتی مثل، خدمات و گردشگری که شامل غذاهای محلی،سوغات،صنایع دستی،بازار،صنعت،اکوتوریسم می باشد.با فرستادن عکس،سفرنامه،فیلم کوتاه،گذاشتن کامنت در آخر هر مطلب و معرفی شغل یا کار خود در آن منطقه، و با به اشتراک گذاشتن این مطالب به توسعه صنعت توریسم کشور کمک کرده باشیم
يکشنبه ٠٧ آذر ١٤٠٠
جستجوی پیشرفته   جستجوی وب
گردشگری
ورود
نام کاربری :   
کلمه عبور :   
عضویت
آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 2741
 بازدید امروز : 2637
 کل بازدید : 62985071
 بازدیدکنندگان آنلاين : 5
 زمان بازدید : 1.0277
منطقه حفاظت شده دنا

منطقه حفاظت شده دنا ، سی سخت

نام انگلیسی :  Dena protected area    

نام فارسی :  منطقه حفاظت شده دنا

منطقه حفاظت شده

منطقه حفاظت شده

منطقه حفاظت شده دنا در استان كهكيلويه و بوير احمد  E5121 عرض جغرافيايي و N3057 طول جغرافيايي واقع شده است. مساحت آن 92967 هكتار مي باشد.

پوشش گياهي: گز, ني, لويي و جگن .

پستانداران: گربه وحشي و گرگ.

پرندگان : پليكان پا خاكستري و سفيد ,‌انواع اردكها,‌فلامينگو, درنا و انواع آبچليكها ,‌ گيلانشاه بال سفيد,‌ عقاب , سارگپه و شاهين .

خزندگان : مارمولكها,‌سوسمارها و مارها.


اين منطقه يك منطقه كاملا كوهستاني است. اختلاف ارتفاع بلندترين و پست ترين نقاط منطقه بالغ بر 3000 متر است. دنا داراي قله هاي بلند، ديواره هاي عظيم و دره هاي عميق است. در شرق دنا گردنه تاريخي بيژن قرار دارد و مرزهاي شمالي ، غربي و جنوبي آن را رودخانه هاي  ماربر  و  بشار  احاطه كرده اند. رودخانه ماربر كه در شمال دنا از شرق به غرب جاري است ، با گذشتن از چند روستا و تنگ خرسان ، به رودخانه خرسان تغيير نام ميدهد و پس از عبور از تنگه هاي باريك به رودخانه بشار ميپيوندد. محل پيوند رودخانه هاي خرسان و بشار، ناحيه اي جنگلي است كه زيبايي خيره كننده اي دارد.

 

ارتفاع اين محل از سطح دريا 1300 متر است كه پايين ترين نقطه منطقه حفاظت شده دنا به شمار ميرود.كوههاي دنا به عنوان ذخاير منابع آب دره هاي متعدد و دامنه هاي آن نيز  پر از چشمه هاي كوچك و بزرگ است. كوه هاي دنا  سر چشمه بسياري از رودخانه هاي جنوب ايران است و به عنوان ذخيره گاه منابع آب ، نقش تعيين كننده اي در زندگي مردم جنوب كشور دارد .منطقه حفاظت شده دنا از نظر تنوع گونه هاي گياهي بسيار غني است و با توجه به مجموعه درختان و گياهان جنگلي ، مرتعي ، دارويي ، خوراكي و تزئيني ، سرمايه ژنتيكي با ارزشي به حساب مي آيد. در ارتفاع 2500 متري ، جنگلهاي بلوط دامنه هاي جنوبي دنا را پوشانده است. در ميان درختان بلوط، گونه هاي مختلف جنگلي نظير : بن ، كيكم ، ارژن ، زالزالك ، شن و ارژن ديده ميشود. از ارتفاع 3500 متر به بالا ، انواع گونه ها و گياهان علفي و بوته اي , هرجا خاك باشد, سطح  زمين  را فراگرفته است .

 

از ارتفاع 4000  متر به بالا  نيز گياهان كوچك و زيبايي، در پناه سنگها و شكاف صخره ها ، از وزش بادهاي تند مصون مانده اند و خودنمايي ميكنند. همچنين بعضي گلهاي لاله كه در دنا ميرويد، ويژه اين منطقه است و در جاي ديگر ديده نم يشود . گل بسيار زيباي لاله بيشه زار يكي از اين گلهاست.حيات وحش دنا معرف سيماي تنوع جانوري زاگرس است. خرسهاي قهوه اي بزرگ، كبك دري با جثه 5 كيلويي ، انواع عقاب ، پلنگ ، گرگ و انواع گربه هاي وحشي در دنا زندگي ميكنند.در منطقه حفاظت شده دنا امكان تماشاي پرنده بسيار زيبا و نادر هما ، كه پروازي آرام و باشكوه دارد ، بيش از هر جاي ديگر ايران است. همچنين پرندگاني نظير: شاهين، كبك، سنگ چشم، كمركلي و انواع چكاوكها و سهره ها در دامنه هاي دنا زندگي ميكنند. جانوراني مثل: سمور، راسو، سنجاب ايراني كه از زيباترين سنجابهاي جهان است و در احياء جنگل بلوط نقش اكولوژيك بسيار موثري دارد، به وفور در دنا ديده ميشوند.

منطقه حفاظت شده

منطقه حفاظت شده

حفاظت از دنا باعث افزايش انواع گونه هاي جانوري اين منطقه شده است، به طوري كه هم اكنون در كوهستان دنا براي ديدن خرس، بز و پازن، نيازي به دوربين چشمي نيست. منطقه حفاظت شده دنا صرف نظر از تنوع گونه هاي گياهي و جانوري ، بنا به دلايل اقليمي و پديده هاي بارز زمين شناختي ، از نظر آموزشي و پژوهشي نيز بسيار مورد توجه پژوهشگران زيست شناسي و زمين شناسي است. اين منطقه همچنين از نظر ورزش ها و تفريح هاي كوهستاني ميتواند مورد استفاده قرار گيرد .

منطقه حفاظت شده

منطقه حفاظت شده

منطقه حفاظت‌شده دنا به استناد مصوبه شماره 126 مورخ 7/11/1369 شورايعالي حفاظت‌ محيط‌زيست، با حدود مشخصات ذيل حفاظت شده اعلام مي‌گردد:

شمالاً:
از محل تلاقي رودخانه ماربر و رودخانه سميرم در جوار روستاي رودآباد در امتداد رودخانه ماربر بسمت غرب تا روستاي خرسان (از اين محل به بعد نام رودخانه ماربر به رودخانه خرسان تغيير پيدا مي‌كند) و در امتداد رودخانه خرسان تا محل تلاقي رودخانه خرسان با رودخانه بشار.
جنوباً:
از شمال به حد نهايي ده بزرگ سي‌سخت بطرف غرب در امتداد جاده سي‌‌سخت بطرف دشتك بطرف روستاي پاتاوه و از پاتاوه با راه مالرو تا رودخانه بشار.
شرقاً:
از شمال بحد نهايي باغات ده بزرگ سي‌سخت بطرف شمال شرقي در امتداد جاده سي‌سخت بطرف گردنه بيژن و از گردنه بيژن در امتداد جاده تا رودخانه ماربر و در امتداد رودخانه ماربر تا روستاي رودآباد و در محل تلاقي رودخانه سميرم و ماربر
غرباً:
از جنوب روستاي پاتاوه و در امتداد رودخانه بشار تا محل تلاقي رودخانه خرسان و بشار.

منطقه حفاظت شده

منطقه حفاظت شده

ویژگیهای جمعیتی 
طبق سرشماری نفوس و مسکن سال 1375 جمعیت ساکن در منطقه دنا برابر 29493 نفر بوده است که نسبت به سال 1345 بیش از 2 برابر شده است .
جمعیت حوزه شمالی دنا در سال 1375 برابر با 5585 نفر و جمعیت حوزه جنوبی دنا در سال 1375 به میزان 23908 نفر بوده است .
طبق سرشماری نفوس و مسکن سال 1385 جمعیت ساکن در منطقه دنا برابر با 27197 نفر که ازاین میزان با جمعیت شمالی 4070 و حوزه جنوبی آن 23127 نفر بوده است .
مهمترین مراکزجمعیتی مستقر در حاشیه منطقه حفاظت شده دنا شامل شهر سی سخت،شهرپاتاوه،مجموعه روستاهای کره،روستای میمند،روستای سیور و مجموعه روستاهای پادنا می باشد.

منطقه حفاظت شده

منطقه حفاظت شده

اقلیم
اقلیم دنا در زمره مناطق مرطوب سرد و نیمه مرطوب سرد قرار دارند . به طور کلی حداقل دمای مطلق 18- و حداکثر دمای مطلق 39 درجه سانتیگراد به ترتیب در ایستگاههای یاسوج و پاتاوه می باشد .
با بررسی خطوط هم باران محدوده ، متوسط بارندگی در منطقه 694 میلی متر بوده است. اغلب بارندگیها درارتفاعات برف و در نواحی پست تر بصورت باران است.
زمین شناسی ، ژئومورفولوژی ، خاک
از دیدگاه کلی این گستره ناحیه ای کوهستانی است که منطقه دشتی واقع در پای آن ، با شیب ملایم در شمال به رودخانه ماربر و در جنوب و جنوب غرب به رودخانه های بشار و خرسان متصل می گردد . در این حوزه زهکش های متعددی تقریبا موازی با هم و در امتداد عمود بر زاگرس وجود دارند که مجموعه رواناب های سطحی و آب پایه را به داخل رودخانه های مزبور تخلیه می کنند .
منطقه شامل فیزیوگرافیک شامل کوه ، تپه ، دشت های شیبدارکه عموما تحت گروه های calcaric cambiosols , lithicle ptosols , calcaric regosols می باشند .
با فراوانی بیش از80 درصد محدوده مطالعاتی در اراضی با شیب بالاتر از 30 درصد کوهستانی بدون این منطقه ، پنانسیل این اراضی به فرسایش آبی و سیل گیری حوزه ها بالا می باشد . در منطقه دنا ، فرسایش به شکل طبیعي در اثر عواملی چون سرما ، انجماد و ذوب برف و به صورت کلی کوهستانی بودن منطقه دیده می شود . مهمترین عامل ایجاد فرسایش طبیعی در منطقه دنا ، شدت بالای ریزش هاي جوی در آن می باشد که موجب ایجاد فرسایش قطره بارانی در سطوح خاکدار منطقه شده و شرایط را برای انواع دیگر فرسایش سطحی مهیا می کند . پس از فرسایش سطحی ، فرسایش خندقی و شیاری اصلی ترین انواع فرسایش می باشند .


توپوگرافی منطقه حفاظت شده دنا 
دنا با 80 کیلومتر طول طولانی ترین رشته کوه زاگرس است وکوهنوردان بنام جهان این رشته کوه را آلپ ایران نام نهاده اند.
دنا منطقه ای کوهستانی با شیب تند و رژیم بارش برفی و تبخیر و تعرق کم و پتانسیل سیل گیری بالا می باشد . دنا دنباله رشته کوه های زاگرس می باشد .
دنا دارای 49 قله با ارتفاع بالاتر از 4000  متر است.
تیپ کوه ها با شیب عمومی بالاتر از 60 درصد و اختلاف ارتفاع بیش از 500 متر از ارتفاع 3100 متر تا 4287 متر حدود 89 درصد اراضی محدوده منطقه حفاظت شده دنا را به خود اختصاص می دهد .
مرتفع ترین نقطه این منطقه قله قاش مستان (بیژن 3) با ارتفاع 4435 متر است .
پست ترین نقطه در شمال غربی با ارتفاع 2/1359 متر است .
این منطقه ناحیه ای است کاملا کوهستانی ، صخره ای با پرتگاه ها و ارتفاعات صعب العبور و در دامنه ها با وجود یکسری تپه ماهور ، دارای بلندترین نقطه ارتفاعی 4425 متر با اختلاف ارتفاع بلندترین و پست ترین نقطه منطقه حداقل 3000 متر می باشد .
چنین اختلاف ارتفاعی با وجود قله های بلند ، دیواره های عظیم و دره های عمیق ممکن گردیده است این منطقه برخوردار از منابع آبی در شیب های شمالی و جنوبی بن  رود ، خفر و حوزه آبریز رودخانه های مهمی چون ماربر و بشار دارای چشم اندازهای متنوع و زیبایی چون: سه قپ بیژن – مورگل – آسمانی – تنگ پوتک – تنگ کره – تنگ آبزار – تنگ شمبلیله دان و ...  می باشد .
ویژگیهای بارز توپوگرافی دنا :
- کوه های بسیار مرتفع با قلل تیز با پوشش گیاهی و سنتی
- کوه های مرتفع با قلل مدور و با پوشش پسته وحشی
- کوه های مرتفع واجد پوشش های جنگلی بلوط و بنه
- تراس ها و اراضی حاشیه رودخانه ها با پوشش نباتات مرتعی و زراعی
- واریزه های بادبزنی شکل سنگ ریزه دار و دارای شیب ملایم با پوشش گیاهی درختی خصوصا بلوط
- واریزه های بادبزنی شکل سنگ ریزه دار و ناهموار علفی همراه با دیم زار

 

تنوع زیستی منطقه 
فلورگیاهی
در دامنه های جنوبی تا ارتفاع 2500 متر جنگل بلوط همه جا را پوشانده است . در میان این درختان و نواحی و ارتفاعات مختلف به گونه های جنگلی دیگری نظیر بنه ، کیکم ، ارژن .، شن و انواع بادام کوهی مشاهده می شود . اما تسلط کامل با گونه های بلوط Quercus Branti می باشد .
از ارتفاع 2500 متر به بالا جنگل بلوط تمام شده و درختچه های ارژن ، شن ، انواع گون ها و درختان سرو کوهی دیده می شود . از ارتفاع 3500 متر به بالا اثری از درخت و درختچه در این منطقه مشاهده نمی شود و تنها شاهد پوششی ازگون ها و گیاهان علفی و بوته ای درسطح زمین می باشیم .
از ارتفاع 4000 متر به بالا دیگر خبری از بوته های سطحی منطقه نیست و تنها شاهد گیاهان کوچک و زیبایی درپناه سنگ ها و شکافت صخره ها هستیم و برخی از این گیاهان در اوایل تابستان گل های ریز ، رنگین و بسیار زیبایی به بار می آورند.
حداقل 1200 گونه گیاهی درمنطقه شناسایی که از این تعداد 50 گونه آندمیک مختص این منطقه می باشد .
تعداد تیره های شناسایی شده حدود 90 تیره از 150 تیره گیاهی ایران (60%)
تعداد 430 جنس از 1215 جنس گیاهی ایران (35%)
تعداد 1201 گونه گیاهی از 7502 گونه گیاهی ایران (16%)
تعداد 50 گونه آندمیک برابر 17% کل گونه های اندمیک ایران
100 گونه از 500 گونه درخت و درختچه ایران (20 درصد)
. وجود تعداد 128 گونه دارویی ، 110 گونه زیستی وحشی ، 84 گونه رنگده ، 61 گونه خوراکی وحشی ، بیانگر ارزش دارویی ، خوراکی ، مرتعی و حفاظتی گیاهان دنا است .

 

فون جانوری
حیات وحش دنا با تعداد 169 گونه سیمای جانوری زاگرس است . خوشبختانه با حفاظتی که در 17 سال گذشته که از این زیست بوم حیاتی به عمل آمده ، شاهد رشد و تکثیر گونه های حائز اهمیت چون کل و بز ، خرس قهوه ای ، خوک وحشی ، پلنگ و ... می باشیم . وجود حیواناتی چون هما ، عقاب طلایی و پلنگ که در راس هرم غذایی قرار دارند ، نشان از کیفیت آن زیستگاه دارند . این گونه های تخصص یافته از این نظر قابل توجه اند که قبل از انسان قادر هستند متوجه ظهور تغییرات زیستگاه شوند . و نسبت به تغییرات محیطی واکنش نشان دهند .

 

پستانداران منطقه
تعداد گونه های منطقه 26 گونه می باشد که عبارتند از : کل و بز – گراز – خرس قهوه ای – پلنگ – گرگ – روباه – کفتار – شغال – گورکن – موش کور – موش خرما – سنجاب جنگلی – خرگوش – سمور – راسو – خفاش – نعل اسبی – گربه – کاراکال – گربه شنی – گربه پالاس – خفاش گوش بلند – سگ آبی – تشی – جوجه تیغی – سیاه گوش-گوزن زرد ایرانی

 

پرندگان منطقه
شامل 84 گونه است که شاخص ترین آنها عبارتند از :
خانواده قرقاول – کبک دری – کبک معمولی – تیهو – بلدرچین – شاه بوف – جغدهای ماهی خوار –  جغد گوش دراز – جغد جنگلی – عقاب پر پا – عقاب جنگلی – عقاب طلایی – کبوتر چاهی - خانواده سبز قبا – خانواده ماهی خورک – خانواده هدهد – خانواده دارکوب – خانواده چکاوک – خانواده سار – خانواده کلاغ – خانواده گنجشک – خانواده سهره و خانواده باز .

 

آبزیان منطقه
تعداد 20 گونه آبزی در منطقه شناسایی شده اند که برخی از آنها عبارتند از :
عروس ماهی ، خرچنگ ، ماهی قزل آلا ، ماهی شیربت  (سرخه ) ، ماهی لوتک ، سیاه ماهی (زردک) ، سس ماهی ( سردراز) ، مارماهی ، سگ ماهی ، ماهی گل خورک ، رفتگر ماهی و انواع حشرات آبزی .

 

دوزیستان و خزندگان منطقه
تعداد 39 گونه شناسایی شده اند که شاخص ترین آنها عبارتند از : لاک پشت ، قورباغه ، وزغ ، افعی ، مار جعفری ، تیرمار ، پله مار ، کور مار ، مار آبی ، مار پلنگی ، مار قيطانی ، مار دشتی ، شترمار ، لاکپشت ، آگاما ، مارمولک .

گونه های گیاهی و جانوری در معرض خطر انقراض (EN) یا تهدیده شده و آسیب پذیر (VU)
دلیجه کوچک   (VU)faico maumonni
اردک مرمری (خوتکا)   Mavmoronetta angus tirostris (VU)
خفاش مدیترانه ای  Rhinolophos euryale(VU)
کل و بز Corpa aegagrus (VU)
موسیر Allium hirtifolium (EN)
اندمیک ( اندمیک دنا)     Acanthe crucifero(VU)
گون   Astragalus ischredensis (VU)
گون    Melanodo  Astragalus (VU)
گون Astragalus Staprii (VU)
بالابان Falco cherrug (VU)
کرکس کوچک  Neophorn Percnottery (EN)
عقاب تالابی   aguila clanga(VU)
عقاب شاهی  Aguila heliaca (VU)
فاخته خاوری  Columloa eversmanni (VU)
پلنگ ایرانی    panthera pardus saxicolor
گربه وحشی اروپایی Felis silvestris
گربه جنگلی felis chaus
سیاه گوش lynx lynx
دال معمولی   cyps fulvus
پیغو Accipitor bravipes

 

زیستگاههای مهم حیات وحش دنا
تنگ شاه قاسم، چهارتنگ کل نقره ای،تنگ پوتک،تنگ قدویس،شنبلیه دون،تنگ شهسوار، تنگ حیدری،خاریدون،تل سیاه،آلج،گورویل،آب ملخ،تنگ پونه ای،گردنه بیژن،تنگ حرا،تنگ طوفال،آبشار دره ناری،بن شاهی،گردنه اتابکی،تل سبز،گردنه مورک،جنگلهای بلوط حاشیه دنا ،تنگ بن رود،تنگ کره،نهمون،مورطویله،خاکی،قبله،آسمونی و...
مضافا اینکه دراین زیستگاهها گردشگران،پژوهشگران وعلاقه مندان به طبیعت سیمای حیات وحش زاگرس را باچشم مسلح و غیر مسلح میتوانند براحتی رویت کنند واکولوژی جامع حیات وحش را میتوان در این منطقه مورد مطالعه و بررسی قرار داد.
آمار گونه های شاخص حيات وحش منطقه حفاظت شده  دنا   (1387)
ردیف نام گونه جمع کل
1 كل و بز 2924
2 كبك معمولي 5291
3 خرس 46
4 كبك دري 79
5 پلنگ 6
6 عقاب دو برادر 31

منطقه حفاظت شده

منطقه حفاظت شده

عوامل تهدید گونه های جانوری و گیاهی:
وجود فرهنگ شکار و صید بین مردم محلی منطقه ، چرای بیش ازحددام، افزایش جمعیت روستایی و شهری ، تخریب مراتع ، قطع جنگل ، تبدیل اراضی جنگلی به کشاورزی ، جاده سازی ، فراهم نبودن زمینه های اشتغال برای جذب نیروی کار ، گرایش آنان به کشاورزی سنتی دراراضی نامناسب ، جمع آوری گیاهان دارویی و خوراکی ، عدم مدیریت جامع دربهره برداری از منابع طبیعی استان ،وجود پروانه چرای دام مازاد برظرفیت مراتع،بخشی از عوامل تهدید تنوع زیستی منطقه است.

 

جاذبه های گردشگری،ورزشی،تفریحی منطقه حفاظت شده دنا :
منطقه دنا با دارا بودن پتانسیلهای بیشمار ورزشی،تفریحی و گردشگری می تواند سهم بسزایی دررونق اقتصادی منطقه،استان ونهایتا کشور داشته باشدوزمینه مساعدی برای اشتغالزایی وبهره برداری پایدار از اکوسیستم را ایجاد نماید.
خود دنا اولین جاذبه زیبایی گردشگری است و می توان با کمی اهمیت ارائه یک طرح جذب توریست این منطقه را بعنوان یکی از جاذبه های بزرگ کشور تقسیم بندی کرد .
ورزش کوهنوردی – اسکی روی برف –اسکی روی چمن – پیاده روی از ورزش های دوست داشتنی مردم است که تمامی امکانات را در این منطقه می توان برای جذب مردم به کار برد . کوهستان های سنگی امکانات را در این منطقه یکی از نقاط مناسب سنگ نوردی است ضمن آنکه می تواند یکی از مناطق مناسب برای فعالیت های علمی دانشجویی و دانشگاهی برای شناخت گیاهان و وحوش مورد مطالعات گیاه شناسی قرار گیرد . هم اکنون فدراسیون کوهنوردی این ارتفاعات را جزء مناطق مناسب کوهنوردی قلمداد کرده و سالانه عده زیادی کوهنورد به منطقه عزیمت می نمایند .
وجود وحوش می تواند این ناحیه را برای مطالعه و زیست حیوانات برای دوست داران مورد استفاده قرار دهد .
 

برخی ازفعالیتهای اقتصادی جوامع محلی در عرصه هاو جنگلهای منطقه:
امروزه کلیه فعالیت های اقتصادی ساکنین منطقه در جنگل و عرصه آن خلاص می گردد . و ارتباط تنگاتنگی بین جنگل و جنگل نشینان و کثرت دام آنها مستقیما بر دوش جنگل می باشد . مهمترین فعالیت ها و بهره برداری ها از جنگل و عرصه آن در محدوده مورد نظر به شرح زیر می باشد :
1) زراعت زیر اشکوب جنگل
2) بهره برداری از چوب جنگل به منظور تامین سوخت و مصارف روستایی
3) بهره برداری از جنگل و عرصه آن به منظور چرای دام
4) بهره برداری از محصولات فرعی مثل بلوط،گیاهان دارویی و خوراکی(بنه،زالزالک)
5) زراعت دیم(غلات)
سایر فعالیتهای اقتصادی در منطقه و حاشیه:
مزارع ماهی سردابی،گارگاههای تولید تیرچه بلوک،گلخانه ها،احداث باغات و درختکاری و پمپاژآب از رودخانه،معادن شن و ماسه ،پرورش کبک، مرغداری،گاوداری ،دامداری و..

 

مشخصه های فرهنگی
در محدوده دنا و منطقه حفاظت شده هنوز کوچ عشایر  هر چند با جمعیتی بسیار اندک  همچنان ادامه دارد و تداوم کوچ به معنای تداوم تاریخ ، فرهنگ و شیوه زیستی چندین هزار ساله است ؛ پدیده اي که فضای منطقه را حاوی ارزش و بار تاریخی – فرهنگی می نماید .
شیوه شبانی و عشیره ای با خلق و خوی خاص خود مثلا تمایل بالا برای شکار حیوانات از مختصات اصلی ساختار اجتماعی ساکنان این محدوده است.

توسعه – رشد اقتصادی و توسعه انسانی بر اساس پایداری و ویژگی های اجتماعی – فرهنگی جوامع محلی و اکولوژی :
تنوع زیستی ارزشمند منطقه جهت فعالیت های علمی، پژوهشی و تحقیقاتی و طبيعت گردي  حائز اهمیت می باشد که می تواند بعنوان منبع اشتغال و درامد برای مردم محلی به شمارآید .
دنا یکی از مهمترین مناطق جهت حضور قبایل معرفی شده است  که این قبایل به نوعی وابسته به منابع طبیعی موجود در منطقه می باشد . در همین حین توسعه اکوتوریسم و مشارکت جوامع محلی نیز به خوبی مشهود است . در این خلال باید به محدودیت های اکولوژیکی منطقه و مسئله عدم تجاوز به هسته مرکزی توجه کامل شود .
از مهمترین اثرات فعالیت های انسانی موثر بر سیستم عبارتند از :
1-تخریب پوشش گیاهی از طریق چرای دام
2- تملک غیر قانونی اراضی ملی
3- تخریب اراضی ملی منطقه و تبدیل مخفیانه آن به اراضی  زراعی توسط کشاورزان
4- قطع درختان به منظور تامین سوخت ، مصالح ساختمانی ، تهیه ابزار کار و رفع سایر نیاز ها      
5- فرسایش خاک بواسطه شخم و زراعت در اراضی شیب دار
6- آلودگی آب تعدادی از چشمه های منطقه.
7- ناامنی زیستگاههای حیات وحش
8- ریشه کنی گیاهان مرتعی و دارویی منطقه
9-تغییر چهره بکر طبیعت به وضعیت نامناسب و پر از زباله
پتانسیل رشد و توسعه پایدار اقتصادی و انسانی از جهات اجتماعی – فرهنگی و اکولوژیکی
در این منطقه حفاظت از گونه های ارزشمند اکولوژیکی و چشم اندازهای زیبا با همکاری جوامع محلی امکان پذیر می باشد . وجود جاذبه های گردشگری و مشارکت مردمی در مدیریت منطقه از اهداف مهم سازمان محیط زیست می باشد که قسمتی از آن تهیه شده و در حال اجرا می باشد .
تاثیرات مثبت گردشگری عبارتند از :
1) زیباشناختی و تاثیر مثبت بر روح و روان
2) بالارفتن سطح و توان علمی ، آموزشی و تفریحی
3) افزایش درآمد حاصل از بازدید توریست و خارج شدن ساکنین محلی از محرومیت
4) ایجاد اشتغال و جلوگیری از مهاجرت روستائیان به شهر ها
5) افزایش توان فرهنگی و ... ساکنین محلی
از جمله تاثیر منفی احتمالی بوته کنی و ریختن زباله می باشد . که با توجه به برنامه ریزی و مدیریت صحیح محیط زیست تاثیرات منفی در حال کاهش و کاستن پیش خواهد رفت .

 

مزایای فعالیت های اقتصادی برای افراد محلی
کلیه فعالیتهای اقتصادی ساکنین منطقه در جنگل و عرصه آن خلاصه مي گردد و ارتباط تنگاتنگی بین جنگل و جنگل نشین برقرار است و بار اصلی افزايش جمعیت روستاییان و جنگل نشینان و کثرت دام آنها مستقیما بر دوش جنگل می باشد . از طرفی به منظور ورود طبیعت گردان به منطقه تجهیزاتی لازم است که همین تجهیزات و عایداتی که در نتیجه ورود آنها به منطقه حاصل می شود می تواند منبعی جهت درآمد ساکنین باشد .
وضعیت فعلی حفاظت از منطقه:
این ناحیه از جهت اجرای قوانین مربوط به مناطق حفاظت شده با توجه به چشم اندازهای مهم ، ارزش بالا جهت فعالیت های جهانگردی و حضور گونه های گیاهی و جانوری نادر از بعد حفاظتی مورد توجه قرار می گیرد .
در وضعیت موجود فضای طبیعی تحت حفاظت دنا تعداد ده پاسگاه محیط بانی وجود دارد : ( سی سخت ، میمند ، سیور ، نورآباد ، آب سپاه و خاریدان،پشت کره،آلج،خفر،سایت گوزن )
با وجود تلاش بیوقفه محیطبانان و کارشناسان این اداره کل، عظمت دنا به گونه ای است که چندین برابر وضعیت موجود نیرو و امکانات لازم است تا بتوان از دنا محافظت نمود.

 

چگونگی مشارکت جوامع محلی در حفاظت
اهداف هیچ دستگاهی محقق نخواهد شد مگر با مشارکت مردم و بویژه جوامع محلی منطقه حفاظت شده که در این راستا بایستی مشکلات و معضلات آنها شناسایی و حل و فصل گردد تا زمینه دخالت آنها در امر حفاظت فراهم گردد.

 

مشکلات،کمبودها
شکار غیر قانونی و بیرویه ،کمبود نیروی انسانی بویژه محیطبان ،تبدیل اراضی ملی به کشاورزی،چرای مفرط دام اهلی مازاد بر پروانه و بدون پروانه،عدم رفع مشکل عشایری که در منطقه ذیحق هستند،وجود مستثنیات که بایستی خریداری شوند،نا اگاهی مردم جهت مشارکت در امر حفاظت،کمبود امکانات حفاظتی. عدم توجه کافی دستگاهها به مقوله محیط زیست و اهمیت مناطق حفاظت شده و پارک ملی، وجود فرهنگ شکار و صید در مردم منطقه، نزدیک بودن اراضی کشاورزی و روستاها به منطقه امن و وجود برخی از انها در درون منطقه امن دنا،پراکندگی روستاهای درون و حاشیه منطقه و مصرف گرایی بخشی از معضلات فعلی منطقه است.
قابل ذکر است اغلب مشکلات منطقه حفاظت شده دنا قابل تعمیم به سایر مناطق تحت مدیریت این اداره کل می باشد.


 امکانات و تجهیزات

پاسگاه محیطبانی :   10 دستگاه ساختمان
نیروی انسانی و کادر محیطبانی: 35 نفر
خودرو: 5 دستگاه
موتورسیکلت: 6 دستگاه
تراکتور:  4 دستگاه

منابع:

http://www.irandeserts.com

گردآورنده:

یوسف ملک میرزایی