برای ایرانیان پرتالی است متمرکز به جغرافیای گردشگری که این جغرافیا بستر مناسبی برای توسعه سایر بانکهای اطلاعاتی از قبیل مشاهیر و بزرگان هر شهر و بررسی آثار آنها و بانکهای اطلاعاتی مثل، خدمات و گردشگری که شامل غذاهای محلی،سوغات،صنایع دستی،بازار،صنعت،اکوتوریسم می باشد.با فرستادن عکس،سفرنامه،فیلم کوتاه،گذاشتن کامنت در آخر هر مطلب و معرفی شغل یا کار خود در آن منطقه، و با به اشتراک گذاشتن این مطالب به توسعه صنعت توریسم کشور کمک کرده باشیم
پنج شنبه ٠٩ تير ١٤٠١
جستجوی پیشرفته   جستجوی وب
گردشگری
ورود
نام کاربری :   
کلمه عبور :   
عضویت
آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 7533
 بازدید امروز : 4686
 کل بازدید : 64070271
 بازدیدکنندگان آنلاين : 3
 زمان بازدید : 0.7500
معبد زيگورات

 چغازنبيل

زيگورات

معبد زيگورات

چغازنبيل در 45 كيلومتري جنوب شرقي شهرستان شوش واقع شده است. در حدود سال 1300 پيش از ميلاد و در سرزمين وسيعي به طول 1300 و عرض 1000 متر مربع شهر بزرگي ساخته شد. اين شهر كه در فاصله دو كيلومتري رود دز قرار دارد بعدها به نام ” دورانتاش “ مشهور گرديده است. اين شهر يادگار عيلام ميانه است كه از سه حصار تو در توي خشتي تشكيل شده و دروازه اصلي آن بر روي حصار بزرگ در جبهه شرقي قرار دارد.

در حد فاصل حصار اول و دوم كاخ‌هاي شاهي و آرام‌گاه‌هاي سلاطين عيلام قرار دارند. در بين حصار دوم و سوم بقاياي تصفيه‌خانه آب واقع شده است. تصفيه خانه آب چغازنبيل به منظور تامين آب آشاميدني شهر احداث شده كه جزو قديمي‌ترين تاسيسات آب‌رساني به شمار مي‌رود. آب آن از رودخانه كرخه و از فاصله 45 كيلومتري با حفر و احداث كانالي تامين مي‌شده است. به دليل اختلاف ارتفاع سطح اراضي چغازنبيل با رودخانه دز و عدم امكان تسلط آب اين رودخانه بر اراضي در آن زمان اين عمل انجام شده است.

در مركز حصار سوم معبد اصلي ( زيگورات) قرار دارد. معبد اصلي به ابعاد 105 در 105 متر مربع كاملي است كه اضلاع آن به طرف جهات اصلي شرقي، غربي، شمالي و جنوبي واقع شده‌اند. اصل اين معبد با به كارگيري ميليون‌ها آجر و در پنج طبقه ساخته شده بود كه در حال حاضر دو طبقه از آن باقي‌مانده است. ارتفاع آن در گشته در حدود 52 متر و متشكل از پنج طبقه بوده كه طبقات اين معبد بر خلاف تمامي زيگورات‌هاي بين‌النهرين بر هم‌ديگر ساخته نشده بل‌كه هر طبقه مستقلا از سطح زمين به بالا احداث شده است.

به غير از طبقه اول و پنجم تمامي طبقات از خشت پر شده‌اند. طبقه پنجم كه مرتفع‌ترين طبقه محسوب مي‌شده جايگاه قرار دادن بت‌هاي آن زمان بوده است. مهم‌ترين اين بت‌ها به نام خداي ” اينشوشيناك “ يا خداي حامي شهر شوش بوده است.

اونتاش گال (باني معبد چغازنبيل) مي‌گويد:« پس از آن‌كه مصالح ساختماني را به دست آوردم، من در اينجا شهر اونتاش و حريم مقدس را بر پا نمودم و آن را در يك ديوار خارجي و ديوار داخلي محصور نمودم. من معبد بلندي ساختم كه شبيه آن‌چه شاهان پيش ساخته‌اند، نبود و آن را به خداي ” اينشوشيناك “ و خداي ” هومبان “ حافظان حريم مقدس وقف كردم. باشد كه ساختمان و زحمت من موقوفه ايشان شود. باشد كه لطف و عدل ” هومبان “ و ” اينشوشيناك “ در اينجا برقرار بماند. »

بر روي ديوارهاي معبد، آجرهايي به خط ميخي مشاهده مي‌شود كه همه‌گي داراي متني يك‌سان‌اند و بيان‌گر نام پادشاه و هدف او از ساخت اين معبد ترجمه شده است. در اطراف معبد و بر روي كف اصلي دو سكوي مدور بريده مشاهده مي‌شود كه نظرات مختلفي در مورد آن‌ها ابراز شده؛ برخي آن‌ها را سكوي قربان‌گاه و برخي ديگر محل ستاره‌شناسي و ساعت خورشيدي دانسته‌اند. مجموعه اين شهر و آثار تمدن عيلام در هفت تپه در سال 640 پيش از ميلاد توسط حمله آشوريان سركردگي ” آشوربانيپال “ ويران و حاكميت عيلاميان پس هزاران سال منقرض شد.  

در حین خاکبرداری از محل دو عدد آجر که مطالبی را به خط ایلامی در آن نقل شده بود کشف شد . قاعده زیگورات مربع است و بلندی آن در اصل 50 متر بوده است و آخرین طبقه آن به خدای ایشوشینک تعلق داشته است .زیگورات اور که ٢١١٠ سال قبل از میلاد ساخته شدهقدیمی‌ترین و زیگورات چغازنبیل بزرگ‌ترین زیگورات جهان هستند.

سر درهای مجلل و راه پله های متعددکه منتهی به طبقات فوقانی معبد می شود .جالب ترین شیء بدست آمده از حفریات اخیر چغازنبیل ,مجسمه گاو لعابداری است که در کمال ظرافت و مهارت ساخته شده است که برروی آن کتیبه ای به خط ایلامی در چند ردیف نوشته شده است . اکنون این مجسمه در موزه ایران باستان نگهداری می شود.

چغازنبیل در سال ١٩٧٩ میلا‌دی از طرف یونسکو در فهرست میراث جهانی قرارگرفت. این محوطه یکی از چند اثر ثبت شده‌ی ایران در فهرست میراث جهانیاست. اهمیت این محوطه‌ی تاریخی به عنوان مهم‌ترین اثر به‌جای‌مانده ازدوران حکومت ایلامی، قدمت ٣٠٠٠ ساله‌ی آن همراه با جاذبه‌های طبیعی ازجمله عوامل مؤثر در به ثبت‌رسیدن این مجموعه به‌عنوان میراث جهانیبوده‌اند. فرسایش طبیعی و خسارت‌های ناشی از جنگ ایران و عراق، آسیب‌هایفراوانی را متوجه این شهر کهن نمود.

برای جلوگیری از تخریب هر چه بیشتراین منطقه، در سال ١٩٩٨ میلادی، توافقی بین سازمان میراث فرهنگی ایران،یونسکو، بنیاد اعتباری ژاپن و مؤسسه‌ی کراتره فرانسه (مؤسسه‌ی بین‌المللی حفاظت از بناهای خشتی)، برای اجرای طرح مطالعاتی حفاظت و مرمت محوطه‌یتاریخی چغازنبیل در زمینه‌های مختلف علمی صورت گرفت. در راستای اجرای اینطرح، یک پایگاه دائمی پژوهشی شامل آزمایشگاه، بخش حفاظت و مرمت،کتاب‌خانه، بخش رایانه‌ای و بخش مطالعات سفال در قسمت اداری موزه‌یهفت‌تپه ایجاد و تجهیز شده است كه با وسعت 800*1200 متر حول يك مجموعه گرد آمده است . محوطه مقدس چغازنبيل از طريق هفت دروازه با محيط اطراف ارتباط دارد . در درون اين مجموعه سه معبد با حياطهاي سنگ فرش وانبارهاي متعدد آلات وادوات جنگي قرار دارد .

 چغازنبيل
   
چغازنبيل
   
نكته قابل توجه در ساخت اين بنا اين است كه تمامي طبقات اين بنا بروي خاك بكر قرار گرفته اند.
اين معبد در سال 640 پيش از ميلاد به دست آشور بانيپال ويران شده است.
عمليات باستان شناسی اين بنا در سال 1325 آغاز شدو تا سال 1341 ادامه داشت .  باستان شناس و تاريخ نگار معروف گيرشمن به همراه همسرش در حفاری های آن شرکتداشتند.
چند وقت پيش از طرف يكى از شركت هاى وابسته به شركت نفت قرار بود TNT در اطرافآن كارگذاشته و براى نفت، لرزه نگارى شود كه جلوى آن گرفته شد.

مکان نزد باستان شناسان به دور-اونتَش معروف است که به معنای دژِ اونتش است. اونتاش گال پادشاه عیلامی است که دستور ساخت این شهر مذهبی را داده است. بنای چغازنبیل در میانه این شهر واقع شده است و مرتفع‌ترین بخش آن است.

بلندی آغازین این بنا ۵۲ متر در قالب ۵ طبقه بوده است. امروزه ارتفاع آن ۲۵ متر و تنها دو طبقه و نیم از آن باقی مانده است. مسیر دستیابی به چغازنبیل از طریق جاده اهواز به شوش است اما مکان آن دقیقاً بین شوشتر و شوش وجنوب شهر دزفول در کناره رود دز قرار دارد و این خود حکایت از این دارد که در زمان ایجاد زیگورات شهرهای دزفول (روناش) و شوش و شوشتر هر سه وجود داشته اند. 

این نیایشگاه توسط اونتاش ناپیریش (حدود 
۱۲۵۰ پ.م.)، پادشاه بزرگ عیلام، و برای ستایش ایزد اینشوشیناک، الهه نگهبان شهر شوش، ساخته شده است. و در حمله سپاه خونریز آشور بانیپال به همراه تمدن عیلامی ویران گردید. قرنهای متمادی این بنا در زیر خاک به شکل زنبیلی واژگون مدفون بود تا اینکه به دست رومن گیرشمن فرانسوی در زمان پهلوی دوم از آن خاکبرداری گردید. 

گرچه خاکبرداری از این بنای محدب متقارن واقع شده در دل دشت صاف موجب تکمیل دانش دنیا نسبت به پیشینه باستانی ایرانیان گردید اما پس از گذشت حدود 
۵۰ سال از این کشف، دست عوامل فرساینده طبیعی و بی دفاع گذاشتن این بما در برابر آنها آسیبهای فراوانی را به این بنای خشتی - گلی وارد کرده و خصوصا باقیمانده طبقات بالایی را نیز دچار فرسایش شدید کرده است.

چغازنبیل جزوه معدود بناهای ایرانی است که در فهرست آثار میراث جهانی یونسکو ثبت شده است. ضمناً در بعضی از کتب تاریخی نام قدیمی شوش، چغازنبیل نامیده شده است.               

منبع:

http://www.bazarshoush.com

http://www.shahrdaryshoush.com

http://zistboom.com

گردآورنده:

کاوه ملک میرزایی